Układ odpornościowy pamięta otyłość
28 kwietnia 2026, 07:17Komórki odpornościowe osób, które były otyłe, przez wiele lat pamiętają stan zapalny wywołany nadmiarem tkanki tłuszczowej, nawet jeśli waga dawno wróciła do normy. Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham odkryli mechanizm tej pamięci i wskazali konkretne geny, które za nią odpowiadają.
Już niewielka ilość żywności ultraprzetworzonej ma mierzalny wpływ na mózg
24 kwietnia 2026, 11:05Nawet niewielkie zwiększenie dziennej dawki żywności ultraprzetworznej wiąże się z mierzalnym spadkiem zdolności do koncentracji uwagi. Nawet jeśli poza tym jemy zdrowo. Takie wnioski płyną z badań przeprowadzonych przez naukowców z australijskich Monash University i Deakin University oraz brazylijskiego Universidade de São Paulo. Wykazali oni, że żywność wysokoprzetworzona negatywnie wpływa na mózg, koncentrację i zwiększa ryzyko demencji.
Dzięki EVApeCognition Dataset lepiej poznamy sposób myślenia wielkich małp
23 kwietnia 2026, 07:25Jaka jest różnica między sposobem rozumowania szympansa i człowieka? Czy goryl rozumie, że ktoś się może mylić? Czy orangutan planuje przyszłość? Na te i wiele innych pytań naukowcy próbują odpowiedzieć od dziesięcioleci. Po to, by poznać wielkie małpy i po to, by poznać nas samych. Dotychczas każde z tych pytań funkcjonowało oddzielnie. Odpowiedzi na nie trudno było porównywać. Teraz ma się to zmienić.
Jak kawa wpływa na oś jelita-mózg?
21 kwietnia 2026, 10:29Naukowcy z University College Cork postanowili dogłębnie zbadać mechanizmy stojące za pozytywnym wpływem kawy na oś jelita-mózg. Wyniki badań, opublikowane na łamach Nature Communications pokazują, w jaki sposób regularne picie kawy i kawy bezkofeinowej wpływa na mikrobiom jelit, a co za tym idzie, na nasze zachowanie oraz poziom stresu.
Polacy zbadali rzymskie nocniki i znaleźli wyjątkowego pasożyta
20 kwietnia 2026, 10:56Zespół badaczy z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przebadał osady moczu i kału zachowane na wewnętrznych ściankach rzymskich nocników z II–IV wieku odkrytych podczas wykopalisk w Novae (w pobliżu Swisztow w Bułgarii) oraz Marcianopolis (dziś Dewnja). Naukowcy wzięli pod lupę cztery nocniki: trzy z Novae i jeden z Marcianopolis. Do badań nadawały się trzy z nich, gdyż jeden z nocników z Novae został dokładnie wyczyszczony przez konserwatorów.
Chlorella a samopoczucie psychiczne – jak zdrowie jelit wpływa na Twój nastrój?
14 kwietnia 2026, 11:58Relacja między tym, co dzieje się w naszym brzuchu, a tym, co czujemy w głowie, jest nierozerwalna. Jelita i mózg komunikują się ze sobą nieustannie za pomocą układu nerwowego i hormonalnego. Czy wiesz, że aż 90% serotoniny, kluczowego neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za stabilność emocjonalną, powstaje właśnie w jelitach, a nie w mózgu?
Astronomowie zauważyli 2 supermasywne czarne dziury, które połączą się w ciągu 100 lat
9 kwietnia 2026, 09:50W centrum niemal każdej dużej galaktyki znajduje się supermasywna czarna dziura, której masa jest o miliony lub nawet miliardy razy większa, niż masa Słońca. Nie jest jednak jasne, jak czarne dziury osiągają tak gigantyczną masę. Sam proces akrecji otaczającego dziurę materiału jest zbyt powolny. Astronomowie obserwowali już we wszechświecie zderzenia galaktyk, stąd więc narodziła się hipoteza, że ich czarne dziury również mogą się zderzać i łączyć, tworząc w ten sposób supermasywne czarne dziury. W sercu blazara Mrk 501 naukowcy odkryli silny dowód na istnienie tam dwóch czarnych dziur, które połączą się za około 100 lat.
Archeolodzy znaleźli wrak Dannebroge, okrętu flagowego słynnej bitwy pod Kopenhagą
8 kwietnia 2026, 09:04Znaleźliśmy Dannebroge i szczątki tych, którzy nigdy nie dotarli do brzegu, poinformowali duńscy archeolodzy. Naukowcy znaleźli szczątki okrętu flagowego duńsko-norweskiej floty, która broniła Kopenhagi przed potężną flotą brytyjską prowadzoną przez samego Horatio Nelsona. To wówczas Nelson dopuścił się słynnej niesubordynacji wobec głównodowodzącego admirała Hyde'a Parkera.
Policzyli emisję CO2 z ataku na Iran
26 marca 2026, 18:16Atak USA i Izraela na Iran wiąże się z dużą emisją dwutlenku węgla do atmosfery. Jak dużą? Oszacowania tej emisji podjął się Climate&Community Institute. Z opublikowanego niedawno raportu dowiadujemy się, że w ciągu zaledwie dwóch tygodni działań wojennych bezpośrednia i pośrednia emisja węgla jest większa niż roczna emisja Islandii.
Kofeina naprawia zaburzenia w pracy mózgu wywołane brakiem snu
24 marca 2026, 17:19Gdy po nieprzespanej nocy nie radzimy sobie z zadaniami wymagającymi myślenia, składamy to na karb zmęczenia. Jednak, jak dowiadujemy się z badań przeprowadzonych na Narodowym Uniwersytecie Singapuru, problemem nie jest zmęczenie, a fakt, że brak snu zaburza funkcjonowanie konkretnych obszarów mózgu odpowiedzialnych za pamięć. Naukowcy nie zostawili nas jednak samych sobie z tą wiedzą. Stwierdzili bowiem, że kofeina może przywracać prawidłową pracę neuronów.
